Informatie

  1. Doelstellingen
  2. Ontstaansgeschiedenis van de Vereniging
  3. Beheerplan Wandelbos Groenendaal 2015-2032
  4. Groenendaal – van buitenplaats tot wandelbos
  5. Wandelroutes
  6. Honden in het bos
  7. Parkeren en plattegrond


1. Doelstellingen

  • Het bevorderen van een milieubewust gedrag, speciaal in en ten aanzien van het Wandelbos Groenendaal te Heemstede.
  • Het bevorderen van een evenwicht tussen de bescherming van de natuur enerzijds en de bescherming van belangen van recreanten anderzijds.
  • Het instandhouden van de sociale functie van het Wandelbos Groenendaal voor mens en hond, mede gezien de bijzondere plaats, die de hond in het leven van mensen inneemt.
  • Het verrichten van alle handelingen, welke in de ruimste zin met het vorenstaande verband houden of daartoe wenselijk of bevorderlijk kunnen zijn.


2. Ontstaansgeschiedenis van de Vereniging

Nadat in 1989 het gemeentebestuur van Heemstede in een druk bezochte hoorzitting een ecologisch beheersplan (opgesteld door het bureau Van der Lans) voor het Wandelbos Groenendaal presenteerde ontstond bij een groot aantal van de aanwezigen onrust over de gang van zaken rondom Wandelbos Groenendaal. Dit nieuwe beheersplan moest het beheersplan 1982-1992 vervangen met name als gevolg van gewijzigde beheersinzichten en de noodzaak tot bezuiniging (nota “beperken kosten beheer Wandelbos Groenendaal” november 1988).

Teneinde de belangen van de verontruste bezoekers van Groenendaal te bundelen, werd medio 1989 besloten tot het oprichten van een (belangen) vereniging. De vereniging werd per 21 juli 1989 opgericht onder de naam: “VRIENDEN WANDELBOS GROENENDAAL”.

Het bestuur van de vereniging heeft vanaf de oprichting in 1989 tot op heden steeds getracht in overleg met het gemeentebestuur de belangen van de recreanten en het bos te behartigen. Dit heeft onder andere geleid tot de garantie dat het Noordelijk gedeelte van het Wandelbos vrij toegankelijk is voor mens en dier. In dit licht is het belangrijk om te vermelden dat de toelichting bij het raadsbesluit op 27 maart 1913 tot aankoop van Groenendaal toendertijd vermeldde: “doel van de aankoop is de openstelling van de wandeling in het bos voor een ieder”.

In de loop van 1994 is een begin gemaakt met de tweede fase van het ecologisch beheersplan. Grote grazers (IJslandse ponies en Schotse Hooglanders), die onderdeel uitmaakten van het ecologisch beheersplan en tot dusverre in het zuidelijk deel van het bos (ten zuiden van de Sparrenlaan) hun “werkterrein” hadden, zouden ook toegang krijgen tot het noordelijk deel van het bos. Deze periode kenmerkt zich door veel weerstand tegen de uitbreiding van begrazing en protestacties met gebundelde handtekeningen. Uiteindelijk heeft het gemeentebestuur de IJslandse ponies laten verwijderen uit het bos. Hierna wordt in 1999 een mogelijke overdracht van het wandelbos aan Stichting Noord-Hollands Landschap door het gemeentebestuur aangekaart, teneinde de beheerskosten te beperken. Ook dit kan bij de Heemsteedse burgers niet op bijval rekeken blijkens een massaal ingevulde, en aan het gemeentebestuur aangeboden, enquete. Het prachtige Wandelbos Groenendaal blijft uiteindelijk in eigendom van de gemeente Heemstede.

Over het beheer van het wandelbos wordt momenteel intensief overleg gepleegd met de gemeente. Wederzijdse initiatieven en suggesties worden afgewogen en besproken op een gelijkwaardige basis. Dit alles met als doel een evenwicht tussen de belangen van de vrije recreatie en de bescherming van de natuur.


3. Beheerplan Wandelbos Groenendaal 2015-2032

In 1990 is het onderhoud van het Wandelbos Groenendaal omgevormd van traditioneel beheer naar ecologisch beheer. Dit beheerplan was vooral gericht op natuurontwikkeling en recreatie. In 2013 is ter gelegenheid van het 100-jarig jubileum van Groenendaal als gemeentebezit besloten een nieuw beheerplan op te stellen in samenwerking met organisaties die een directe link met Groenendaal hebben. Het nieuwe beheerplan (pdf, 13,5 MB) en bijlagen (pdf, 13,1 MB) bevatten de belangrijke thema’s historie, natuur en recreatie.


4. Groenendaal – van buitenplaats tot wandelbos 

De Historische Vereniging Heemstede Bennebroek heeft in 2013 een omvangrijk boek uitgegeven over Groenendaal. Aanleiding is het feit dat de gemeente exact honderd jaar geleden de buitenplaats Bosbeek-Groenendaal aankocht. Bosbeek werd afgesplitst en Groenendaal werd opengesteld als openbaar toegankelijk wandelbos. Het was voor die tijd een visionaire beslissing, die in belangrijke mate heeft bijgedragen aan de kwaliteit van Heemstede en het karakter als groene gemeente.

Het boek kunt u hier bestellen


5. Wandelroutes

Er zijn diverse wandelingen uitgezet in het bos.

Rode en gele paatjesroute
Er is een ‘rode route’ van ongeveer 4,2 km en een ‘gele route’ van ongeveer 1,5 km. De wandelingen beginnen op het voorplein van de kinderboerderij. De rode route is bedoeld voor wandelaars zonder hond, omdat een gedeelte ervan loopt door een voor honden verboden gebied. De gele route is wel toegestaan voor honden, aangezien deze loopt door het deel waar honden los mogen lopen. Zie Wandelroutes door wandelbos Groenendaal (pdf, 0,4 MB).

Blauwe route
Op de blauwe route zijn honden aangelijnd toegestaan. Er loopt een blauwe route door het weiland van de Vrijheidslaan naar de Torenlaan. De andere blauwe route loopt van de Glipperdreef/ingang Mariënheuvel door het hondenvrije deel van het bos naar de Bosbeeklaan.

Cultuurhistorisch wandeling
Wandelbos Groenendaal en de Algemene begraafplaats maken beiden deel uit van de geschiedenis van Heemstede. De wandelroutes zijn uitgezet om meer aandacht te schenken aan de cultuurhistorische waarde van beide locaties. De routebeschrijvingen in het boekje worden ingeleid met een korte beschrijving van de geschiedenis. Tussen de aanwijzingen voor de route wordt steeds informatie over bezienswaardigheden gegeven. Zie Cultuurhistorische  wandelroutes wandelbos Groenendaal en Algemene begraafplaats (pdf, 0,5 MB).

Buitenplaatsenpad
Drie wandelingen langs de buitenplaatsen Leyduin,Hartekamp/Overplaats en Groenendaal zijn te combineren tot een rondwandeling van ca. 12,5 km. Zie Landschap Noord-Holland (pdf, 0,5 MB).


 6. Honden in het bos

Honden mogen loslopen in het gebied ten noorden van de Sparrenlaan. Honden zijn niet toegestaan in het gebied ten zuiden van de Sparrenlaan. In het losloopgebied zijn maximaal 3 honden per persoon toegestaan. In het losloopgebied geldt een opruimplicht van hondenuitwerpselen.


7. Parkeren en plattegrond

Parkeren (gratis) kan op drie plaatsen:

  • parkeerplaats tegenover de kinderboerderij op de Burgemeester
    van Rappardlaan, te bereiken via de Van Merlenlaan,
  • grote parkeerplaats bij Restaurant Landgoed Groenendaal aan de Bosbeeklaan, te bereiken via de Glipperdreef,
  • parkeerplaats aan de Herenweg ter hoogte van pannenkoekenrestaurant De Konijnenberg.

Plattegrond